Performances & Installaties

Dansant

Kunst lijkt wel kinderspel. Minuscule figuurtjes op een paneel, klauterend in bomen, zwemmend in een riviertje, zakdoekleggend: een meesterwerk van Bruegel (De Kinderspelen) vertolkte nog de onschuld van de klassieke kunst – het ongerepte van kleur, de vrijheid van de vorm, een ongedwongen verhaal. Maar heeft sindsdien ook in de kunst niet ‘de dood getriomfeerd’? Giorgio Vasari hield zijn tijdgenoten in de zestiende eeuw voor dat hun kunst de natuur moest imiteren. De natuur volgen deed ook Bruegel, op onnavolgbare wijze. Vandaag echter triomferen kunst en techniek over de natuur.

Wanneer een hedendaags kunstenaar als Jan De Wachter zich opnieuw tot Bruegel wendt, is dat allesbehalve om nostalgische redenen. Jan De Wachter ‘territorialiseert’ Bruegel; hij smokkelt de oude meester als een verstekeling, een illegaal, het territorium van de moderniteit binnen. De Wachter haalt de onschuld, de vrijheid, de ‘zuiverheid’ weg uit de klassieke beeldtaal. Hij snijdt als het ware een meesterwerk stuk, slaat er een scherf uit, gooit een vorm of een kleur ervan terug in de natuur. Bruegeliaanse figuren in Bruegels landschap (Vlaams-Brabant)? Toch is dit geen ‘terugkeer’. Want ook De Wachter weet dat de klassieke kunst niet meer te aarden valt, of na te bootsen. Wij dansen op de vulkaan. Wij dobbelen op de vuilnisbelt. Blindelings leiden wij de blinden. Alom triomfeert de dood.

Kunst zal nooit nog kinderspel zijn: hiervan getuigen Jan De Wachters vormen en kleuren, of de bedrieglijke onschuld van zijn figuren. Dansant zal veel meer een plaats zijn dan een werk. Het wordt de plek waar wij ons de aarde herinneren, die wij onszelf stilaan onder de voeten wegslaan.

Peter De Graeve, Brussel
(De auteur doceert kunstfilosofie aan de Universiteit Antwerpen)

Permanente installatie, Dansant, Lennik 2009 (' Kunst op weg' met de steun van provincie Vl. Brabant en Radio 2).